Subskrypcja: Artykuły | Komentarze
Wyszukaj
Łukowskie amonity
Jest to jedna z najciekawszych osobliwości geologicznych w skali Europy, a nawet świata. Amonity to skamieniałości zwierząt morskich, które już całkowicie wymarły dawno temu. Czarne iły i występujące w nich liczne skamieniałości liczą ok. 165 mln lat. Amonity (Ammonoidea) są grupą zwierząt z końca okresu kredowego (około 65 mln lat temu).
Ich nazwa pochodzi od egipskiego boga – Amona. Przedstawiano go jako postać ze skręconymi rogami, o kształcie podobnym do muszli. Amonity pojawiły się około 390 mln lat temu. Były zwierzętami morskimi. Swobodnie pływały, dzięki czemu mogły pokonywać spore odległości. Z tego też powodu można spotkać w wielu zakątkach świata.
Naukowcy przypuszczają, że lądolód przemieścił je pod Łuków z północnej Europy. Wiele wskazuje, że być może z rejonu dzisiejszej Estonii. Iły zostały przemieszczone w niemal nienaruszonym stanie. Zawierają ogromne ilości jurajskich skamieniałości, m.in. amonitów. Są one celem kolekcjonerskich poszukiwań.
Najbardziej znaną z kier łukowskich, odkryto pod koniec XIX w.. Była eksploatowana przez cegielnię. Obecnie skamieniałości można znaleźć w nieczynnym już wyrobisku przy wyjeździe z Łukowa w stronę Żelechowa – tzw. Cegielni. Teren jest już zarośnięty, a doły wypełniła woda. jednak znalezienie amonitów jest bardzo łatwe. Inną z kier, położoną w pobliżu zalewu Zimna Woda, objęto ochroną rezerwatową. Rezerwat ?Kra Jurajska? powstał w 1980 r. Znajduje się on na polach podłukowskiej miejscowości Gołaszyn, na północny zachód od miasta. Najbardziej ciekawe są tereny liczące ok. 8 ha, położone około 800 metrów na zachód od drogi Siedlce – Łuków. Właśnie tutaj jest jedno z największych zbiorowisk amonitów.
Najpełniejszą monografią amonitów napisał prof. Henryk Makowski.
Amonity łukowskie z rezerwatu Kra Jurajska
Z fauny w jurajskich krach łukowskich najliczniej reprezentowane są amonity, belemnity, małże i ślimaki. AMonity miały wiele różnorodnych form. Różniły się od siebie zarówno wielkością i budową muszli, także urzeźbieniem muszli. Większość muszli jest skręcona płaskospiralnie. Część jest rozkręcona całkowicie lub częściowo. Różna jest też liczba zwojów muszli. Niektóre amonity miały muszle pękate i gładkie, inne stosunkowo kruche i wyraźnie urzeźbione. W większości muszle są małych rozmiarów. Amonity paleozoiczne miały niewielkie rozmiary – średnica muszli wahała się od kilku do kilkunastu centymetrów. W górnej kredzie natomiast żyły amonity dość duże, których średnica muszli dochodziła do 2 m. Amonity łukowskie maja najczęściej średnicę muszli nie przekraczającą 20 cm.
Skamieniałości można zobaczyć w Muzeum Regionalnym w Łukowie. Mieści się ono w XVIII-wiecznym Konwikcie Szaniawskich, w centrum miasta. Czynne jest od poniedziałku do piątku w godz. 8.00-16.00.
Amonity na zdjęciu to raczej nie z Łukowa pochodzą – te formy żyły w oksfordzie a nie w doggerze i bardziej pasują na okaz z okolic Częstochowy. pozdrawiam – kolekcjoner amonitów.
Od siebie dodam ze zdjęcie przedstawiony jest amonit z innego obszaru i okresu, na zdjęciu fragment amonita z rodz. Perisphinctes sp. Jednym z najpopularniejszych amonitów z Łukowa (ceg, Łapiguz)są amonity z rodz. Quenstedtoceras, z ciekawostek dodam ze można tam znaleźć bardzo interesujące ślimaki, skamieniałe drewno (okruszczowane pirytem :)), łodziki i wiele innych interesujących skamieniałości.